De veertigdagentijd (ook wel vastentijd genoemd) staat voor een periode van soberheid en onthouding en lijkt op de Islamitische Ramadan. Tijdens de veertigdagentijd zuiveren katholieken symbolisch hun hart om zo tijdens de Goede Week het sterven en verrijzen van Jezus Christus te herdenken. Er wordt boete gedaan voor alle begane zonden in het afgelopen jaar. Vroeger was vooral het vasten een belangrijk onderdeel. Katholieken moesten op vrijdagen en enkele andere dagen (bijvoorbeeld Aswoensdag) tijdens de veertigdagentijd hun maaltijden beperken tot één per dag en zich onthouden van vlees. Kleine kinderen hoefden niet te vasten. Zij mochten echter door de week niet snoepen en moesten hun snoep bewaren in een trommeltje. Dat trommeltje mocht dan pas op zondag worden opengemaakt. Ook ontstond het gebruik van de voorvasten.
In de loop van de twintigste eeuw werd de katholieke kerk steeds minder streng in de regels omtrent het vasten en waren er op verschillende manieren
dispensaties te verkrijgen. Na het Tweede Vaticaanse Concilie was korte tijd alleen de Goede Vrijdag volgens het kerkelijk wetboek nog een echte vastendag, daar is in 1983 echter Aswoensdag weer aan toegevoegd. Daarnaast mogen katholieken vrijwillig langer vasten. Tegenwoordig bestaat ook een nieuwe manier van vasten, waarin katholieken in de vastentijd afzien van moderne goederen als tv of internet. Ook bestaat sinds 1961 de
Vastenaktie, een inzamelingsactie door alle katholieke kerken in Nederland voor een goed doel, met name ontwikkelingslanden. Hierbij staat de
Hongerdoek vaak centraal.
kerk tijdens de vastentijd
poster vastenaktie
Katholiek Nederland over de vasten
De website katholiek Nederland beschikt over een uitgebreide online encyclopedie waarin katholieke termen worden uitgelegd. In dit artikel wordt ingegaan op de gedachtes achter het vasten, de geschiedenis en de gebruiken.
- artikel
Katholicisme voor dummies over de achtergrond van de veertigdagentijd:
Katholicisme voor dummies geeft een uitgebreid overzicht, uitleg en achtergrond van katholieke gebruiken. Twee pagina's over de vasten:
- pagina 1
- pagina 2