Kerstkring: Drie koningen
Meer weten: literatuur, internet

Ook wel Epifanie of Openbaring van de Heer genoemd.

Op deze dag, 6 januari, wordt gevierd dat de drie wijzen uit het Oosten bij het kind Jezus in Bethlehem waren aangekomen. Met het bezoek van de wijzen, ook wel koningen, wordt de bekendmaking van Christus aan de wereld gevierd. Rond deze feestdag ontstond het christelijke gebruik van het driekoningenzingen.

Oorspronkelijk gingen hierbij koorknapen zingend de deuren langs om aalmoezen te ontvangen voor een goed doel. Dit werd in de zeventiende en achttiende eeuw echter een soort bedelen door volwassenen. De koningen zongen een lied en kregen daarvoor geld en eten. Vanaf de negentiende eeuw ging men deze verkapte bedelarij steeds meer bekritiseren en het feest veranderde daarom van karakter. In sommige regio’s gingen volwassenen nu weer de straat op om ditmaal geld in te zamelen voor goede doelen. Ook werd het een feest voor kinderen: veel Brabantse en Limburgse kinderen gingen als drie koningen verkleed de huizen langs en vroegen om snoep. Zij zongen hierbij een typisch driekoningenliedje.

Het gebruik van het driekoningenzingen nam in de twintigste eeuw af. Dit werd versterkt doordat de katholieke kerk in 1923 6 januari als verplichte feestdag afschafte. Er kwamen daarom rond die tijd verscheidene initiatieven op gang om het gebruik weer populair te maken. In Tilburg en Den Bosch werden bijvoorbeeld driekoningenzangwedstrijden gehouden. Het vieren van drie koningen is uiteindelijk een sterk regionale traditie geworden en wordt vooral nog in laatstgenoemde steden gedaan.

 

Klik voor meer bronmateriaal op de afbeelding
kinderen verkleed als koning
Klik voor meer bronmateriaal op de afbeelding
Drie koningen zingen
Klik voor meer bronmateriaal op de afbeelding
Afbeelding van de drie koningen
Meer weten
Literatuur:

J. de Jager, Rituelen. Nieuwe en oude gebruiken in Nederland (Utrecht 2001) 223-230.
Korte artikelen waarin enkele religieuze thema’s en enkele feesten worden besproken. Veel aandacht voor de rituelen die rondom de feesten bestaan

Internet:

- Polygoon viert driekoningen. Diverse filmpjes met vooral veel aandacht voor het driekoningen zingen.
Polygoon viert driekoningen