Een katholiek jaar
Meer weten: literatuur, internet

Voor een katholiek verloopt een jaar volgens een structuur waarin belangrijke gebeurtenissen uit het christendom worden herdacht: dit wordt het kerkelijk jaar genoemd.  Ook andere religies kennen zo’n indeling van het jaar aan de hand van feesten en tradities, die dient om een terugkerend verband in het dagelijkse leven aan te brengen. Het katholiek jaar bestaat allereerst uit de gewone vieringen op de zondagen. Daarnaast zijn er echter ook hoogfeesten (dagen met een bijzondere betekenis), gewone feesten en andere herdenkingen zoals heiligendagen. Dit leidt uiteindelijk tot een druk jaar met vele bijzondere dagen. Elk feest kent zijn eigen rituelen en symbolen, die vaak ook verschillen per regio of veranderden in de tijd. Zo was bijvoorbeeld de kerstboom aan het begin van de twintigste eeuw nog een heidens symbool, tegenwoordig is hij volledig geïntegreerd in de christelijke kerstviering. Vooral tijdens het Tweede Vaticaanse Concilie werden veel veranderingen doorgevoerd. Sindsdien is de viering van de verschillende feesten afgenomen, slechts enkele (bijvoorbeeld Kerstmis) worden nog door bijna elke gelovige gevierd.

Op deze website zijn de belangrijkste feestdagen uitgewerkt. Het jaar is verdeeld in drie perioden: de Kerstkring, de Paaskring en de tussenliggende periode. De Kerstkring bestaat uit de herdenkingen rond de geboorte van Jezus, terwijl de Paaskring, de belangrijkste periode, juist rondom de dood en verrijzenis van Jezus draait. De derde periode, tussen Pinksteren en Advent in, is een vrij rustige periode, maar kent toch ook een aantal feesten.
 

 Periode

 Feestdagen

Tussen Pinksteren en Advent

Klik op de afbeelding om naar de pagina over de kerstkring te gaan
kerstkring
Klik op de afbeelding om naar de pagina over de paaskring te gaan
paaskring
Klik op de afbeelding om naar de pagina over de periode tussen pinksteren en advent te gaan
periode tussen pinksteren en advent
Meer weten
Literatuur:

Inez van Eijk, Van Allerheiligen tot Sint Juttemis. Achtergronden van onze feestdagen (1993) 88-89.
Boek dat per maand de verschillende Nederlandse feesten summier bespreekt. Bij elk feest staan ook weerspreuken die daarbij horen.

L. Brinkhoff, W. de Wolf en A. Hollaardt, Liturgisch woordenboek. Liturgische oriëntatie na Vaticanum II (Roermond, 1958-1968).  In dit boek wordt onder meer ingegaan op de liturgische veranderingen door het Tweede Vaticaanse Concilie.

J. de Jager, Rituelen. Nieuwe en oude gebruiken in Nederland (Utrecht 2001) 223-230.
Korte artikelen waarin enkele religieuze thema’s en enkele feesten worden besproken. Veel aandacht voor de rituelen die rondom de feesten bestaan.

Internet:

Casper Stael over het kerkelijk jaar.
Deze tekst hoorde bij een tentoonstelling over het katholieke gezin in Museum het Catharijneconvent in Utrecht. Veel typisch katholieke gebruiken als het 'pesjonkelen' komen aan de orde.
- website

Isidorusweb over het katholiek jaar.
Op de katholieke website isidorusweb staat een onderdeel dat het kerkelijk jaar bespreekt waarin vooral aandacht wordt gegeven aan de betekenis van de verschillende dagen. Deze website heeft een duidelijk aanwezige katholieke achtergrond.
- website

Katholicisme voor dummies over het kerkelijk jaar
Katholicisme voor dummies geeft een uitgebreid overzicht, uitleg en achtergrond van katholieke gebruiken. Twee pagina's over het kerkelijk jaar:
- pagina 1
- pagina 2