1960-1975: Polarisatie
Meer weten: literatuur,

pag 1 - 2 - 3

De strijd om de interpretatie van Vaticanum II leidde tot grote tegenstellingen in de Nederlandse kerkprovincie, in parochies, bisdommen en binnen het bisschoppencollege. De encycliek Humanae Vitae (1968), waarin geboortebeperking werd afgewezen, tastte de geloofwaardigheid van de kerk wereldwijd aan, niet alleen onder leken, maar ook onder priesters en religieuzen. In Nederland had de populaire bisschop W. Bekkers van Den Bosch in 1963 in het KRO-programma Brandpunt publiekelijk te kennen gegeven dat het gebruik van voorbehoedmiddelen een zaak was die gehuwden zelf mochten beslissen. Toen de encycliek die gewetensvrijheid betwistte en de katholieke seksuele moraal onverkort handhaafde, haakten velen af.
           
De relatieve vernieuwingsgezindheid van de Nederlandse bisschoppen en hun streven om gewone gelovigen meer te betrekken bij het kerkelijk beleid baarde de kerkleiding in Rome zorgen. Die zorgen werden aangewakkerd door informatie van verontruste katholieken vanuit Nederland. Vanaf 1970 probeerde Rome door middel van bisschopsbenoemingen de ontwikkelingen in de Nederlandse kerkprovincie bij te sturen. In 1970 werd A.J. Simonis benoemd tot bisschop van Rotterdam. Zijn benoeming wekte de nodige verontwaardiging omdat deze zich tijdens het Pastoraal Concilie als woordvoerder van de behoudende richting had geprofileerd. Niettemin volgde in 1971 de benoeming van J. Gijsen tot bisschop van Roermond, die zijn hele staf reorganiseerde en binnen het bisdom een harde behoudende lijn volgde. Hij richtte in 1975 een eigen priesteropleiding op in Rolduc vanwege zijn kritiek de bestaande theologische opleidingen. Als gevolg van de kerkvernieuwing, maar ook zeker ook omdat het aantal priesterroepingen drastisch daalde, waren de priesteropleidingen van de bisdommen en orden en congregaties in 1966-1967 opgeheven en voortgezet door vier vrij toegankelijke theologische hogescholen (later theologische universiteiten) en de theologische faculteit van de Katholieke universiteit Nijmegen., De theologische scholing die daar geboden werd, paste niet in de restauratieve koers die Gijsen voor zijn bidsom had uitgestippeld.

1 - 2 - 3

Klik voor meer bronmateriaal op de afbeelding
toespraak bisschop Bekkers in KRO-Brandpunt
Klik voor meer bronmateriaal op de afbeelding
spotprent over benoeming behoudende bisschoppen door Rome
Klik voor meer bronmateriaal op de afbeelding
spotprent over de invloed van bisschop Gijsen in Limburg
Meer weten
Literatuur:

W. Goddijn, J. Jacobs en G. van Tillo, Tot vrijheid geroepen. Katholieken in Nederland 1945-2000 (Baarn 1999) deel III.

Herman J. Selderhuis, Handboek Nederlandse kerkgeschiedenis (Kampen 2006) hoofdstuk 7.3 (door George Harinck en Lodewijk Winkeler).